تأثیر اسیدی شدن خاک بر شاخص‌های رشد و جذب عناصر کم‌مصرف در خیار گلخانه‌ای

با توجه به شرایط اقلیمی ایران و آهکی بودن بیشتر خاک‌های آن، تأمین نیازهای غذایی خیار و کاهش محدودیت‌های رشد و توسعه خیار گلخانه‌ای از اهمیت زیادی برخوردار است. در این راستا، توجه به ویژگی pH خاک و آب آبیاری ضروری است. pH مناسب برای تولید گیاهان، معمولاً کمی اسیدی است؛ بنابراین اصلاح pH خاک و رساندن آن به محدوده مناسب می‌تواند دسترسی گیاه به عناصر غذایی را افزایش دهد.

هدف این پژوهش، بررسی تأثیر تغییرات pH آب آبیاری بر عملکرد و جذب عناصر غذایی، به‌ویژه عناصر کم‌مصرف، توسط گیاه خیار بود. این آزمایش در سه سطح pH شامل 5.5، 6.5 و 7.5 انجام شد. آزمایش به‌صورت فاکتوریل در گلخانه تحقیقاتی دانشگاه خوراسگان اجرا شد. در طول فصل رشد، از مصرف کلسیم و عناصر کم‌مصرف خودداری شد. پس از نمونه‌برداری، غلظت عناصر غذایی مختلف اندازه‌گیری شد. در پایان فصل رشد نیز شاخص‌های رشد گیاه مورد ارزیابی قرار گرفتند.

نتایج این آزمایش نشان داد که تغییرات pH تأثیر معنی‌داری بر عملکرد میوه و وزن خشک بوته خیار نداشت. همچنین pH آب آبیاری تأثیر معنی‌داری بر میزان کلروفیل، شاخص سطح برگ (LAI) و قطر ساقه نشان نداد؛ با این حال، بیشترین مقدار شاخص سطح برگ در pH برابر با 5.5 مشاهده شد.

تغییر pH آب آبیاری تأثیر معنی‌داری بر جذب عناصر غذایی داشت. با کاهش pH آب آبیاری به 5.5، جذب عناصر کم‌مصرف افزایش یافت و غلظت مطلوب عناصر غذایی در برگ‌ها و میوه‌های گیاه به دست آمد. بیشترین جذب کلسیم (Ca) و منیزیم (Mg) در pH برابر با 7.5 و بیشترین جذب نیتروژن (N)، فسفر (P) و پتاسیم (K) در pH برابر با 6.5 مشاهده شد.